| 1 |
\documentclass[a4paper]{artikel1} %ja,ja, onze eigen documentstijl! |
| 2 |
\usepackage[dutch]{babel} |
| 3 |
|
| 4 |
\begin{document} |
| 5 |
\date{3 september 1989 / 3 juni 1994} |
| 6 |
\title{Documentstijlen Artikel$x$\\ |
| 7 |
Verantwoording} |
| 8 |
\author{Victor Eijkhout} |
| 9 |
\maketitle |
| 10 |
|
| 11 |
\begin{abstract} |
| 12 |
Dit is de verantwoording voor de documentstijlen `Artikel1', |
| 13 |
`Artikel2', en~`Artikel3'. Deze stijlen zijn bedoeld als een |
| 14 |
\emph{mogelijke} vervanging van de stijl `article'. In dit verhaal |
| 15 |
zijn beschreven |
| 16 |
\begin{enumerate} |
| 17 |
\item de redenen waarom bepaalde veranderingen zijn aangebracht; |
| 18 |
\item de parameters en commando's die op de veranderingen betrekking |
| 19 |
hebben; en |
| 20 |
\item de wijze waarop de veranderingen zijn ge"implementeerd. |
| 21 |
\end{enumerate} |
| 22 |
Tegelijk is dit document een uitprobeerobject voor de nieuwe |
| 23 |
stijlen\footnote{De hoeveelheid gebruikte \LaTeX-constructies is |
| 24 |
derhalve aan de ruime kant. De lezer wordt vriendelijk gevraagd zich |
| 25 |
hieraan niet te ergeren.}. |
| 26 |
\end{abstract} |
| 27 |
|
| 28 |
|
| 29 |
\part{Algemeen} |
| 30 |
|
| 31 |
\section{Verantwoording} |
| 32 |
|
| 33 |
De documentstijlen `Artikel$x$' zijn bedoeld als verbetering van de |
| 34 |
standaard \LaTeX-document\-stijl `Article'. De meeste macros zijn |
| 35 |
derhalve modificaties van constructies uit `article.sty' of |
| 36 |
`latex.tex'. |
| 37 |
|
| 38 |
Bij het ontwerpen van de opmaak heb ik advies gehad van Inge |
| 39 |
Eijkhout~\cite{Inge}. Het boek `Tekstwijzer'~\cite{Karel} van Karel |
| 40 |
Treebus was verder een hulp (de opmaak van de inhoudsopgave in |
| 41 |
`Artikel1' is daar zelfs compleet uit overgenomen). Ook erken ik de |
| 42 |
invloed van John Miles' `Ontwerpen voor Desktop |
| 43 |
Publishing'~\cite{Miles}. Nico Poppelier heeft met raad en daad ter |
| 44 |
zijde gestaan. Wat er fout is aan deze stijlen blijft natuurlijk voor |
| 45 |
mijn rekening komen. |
| 46 |
|
| 47 |
\section{Overzicht}\label{overzicht:sectie} |
| 48 |
|
| 49 |
De documentstijlen `Artikel$x$' zijn geheel compatibel met `Article': |
| 50 |
er zijn geen commando's toegevoegd of weggelaten. De veranderingen |
| 51 |
ten opzichte van `Article' betreffen enkel de opmaak. In het |
| 52 |
bijzonder is er gesleuteld aan: |
| 53 |
\begin{enumerate} |
| 54 |
\item witregels rond koppen van secties, subsecties en subsubsecties |
| 55 |
(van nu af aan `sectiekoppen' genoemd), |
| 56 |
\item verdere veranderingen aan de opmaak van deze koppen, |
| 57 |
\item de hoeveelheid inspringing bij lijststructuren (gegenereerd met |
| 58 |
het \LaTeX\ \verb.\@list. commando), in het bijzonder `itemize', |
| 59 |
`enumerate', en (specifiek voor `article') `description', en |
| 60 |
\item verdere opmaak van lijststructuren, |
| 61 |
\item verdere opmaak van sectiekoppen, en |
| 62 |
\item de inhoudsopgave. |
| 63 |
\end{enumerate} |
| 64 |
Over het algemeen is het de bedoeling geweest een strakke opmaak te |
| 65 |
krijgen (de standaard stijlen van \LaTeX\ `zwemmen' over de pagina). |
| 66 |
|
| 67 |
\section{Exportkwaliteit documentstijlen} |
| 68 |
|
| 69 |
De documentstijlen `Artikel$x$' kunnen zowel gebruik maken van de |
| 70 |
stijloptie `Dutch' (auteur: Johannes Braams) als van `German' (auteur: |
| 71 |
Hubert Partl), als van elke andere optie die de door Partl in `German' |
| 72 |
gesuggereerde parametrisaties doorvoert. Deze opties zijn een |
| 73 |
reparatie voor het euvel dat de meeste taalspecifieke termen in de |
| 74 |
stijlen van de heer Lamport niet geparametriseerd zijn. |
| 75 |
|
| 76 |
In `Dutch' worden definities uit `Article' en dergelijke overreden |
| 77 |
door geparametriseerde versies\footnote{Een listige truc laat `Dutch' |
| 78 |
achterhalen door welke stijl hij aangeroepen is; de `Artikel' |
| 79 |
stijlen zijn een onbekende stijl voor `Dutch'}, die op verschillende |
| 80 |
talen ingesteld kunnen worden. Deze definities hadden natuurlijk al |
| 81 |
in de stijlen van heer Lamport geparametriseerd moeten zijn. |
| 82 |
|
| 83 |
De optie `German' is minder drastisch dan `Dutch': deze gaat ervan uit |
| 84 |
dat hij door geparametriseerde stijlbestanden opgeroepen wordt, en zet |
| 85 |
zelf alleen de parameters. De `Artikel' stijlen zijn geparametriseerd |
| 86 |
volgens de suggestie van Partl. |
| 87 |
|
| 88 |
\subsection{Kanttekening}De stijl `Dutch' parametriseert |
| 89 |
onder andere het commando `abstract'. Aangezien ik dit commando om |
| 90 |
opmaaktechnische redenen al herdefinieer, kan `Dutch' niet op |
| 91 |
`Artikel' losgelaten worden alsof het gewoon `Article' was. Momenteel |
| 92 |
is `Artikel' dus een `onbekende documentstijl' waar het `Dutch' |
| 93 |
betreft, en wordt er geen gebruik gemaakt van het feit dat een aantal |
| 94 |
definities zich ook in `Dutch' bevinden. |
| 95 |
|
| 96 |
\subsection{Een steek onder water} |
| 97 |
Hoewel het mij tegen de borst stuit het Engels een voorkeurspositie te |
| 98 |
geven onder de wereldtalen --~zeker in een voor het Nederlands |
| 99 |
bedoelde stijl~-- heb ik besloten de Engelse parameterwaarden uit |
| 100 |
`Dutch' als verstekwaarde in de `Artikel'-stijlen op te nemen. Een |
| 101 |
belangrijk argument hiervoor is dat dit de stijlen geheel gelijk maakt |
| 102 |
aan `Article' op commando\-nivo: zonder extra opties worden er Engelse |
| 103 |
teksten geleverd, en voor Nederlands of Duits in een optiebestand |
| 104 |
nodig. |
| 105 |
|
| 106 |
Een minstens zo belangrijk argument\footnote{mij door Nico Poppelier |
| 107 |
aan de hand gedaan} hiervoor is dat de `Artikel'-stijlen zo een |
| 108 |
steek onder water naar Leslie Lamport vormen. Ze zeggen als het ware |
| 109 |
`\emph{Look here buster,} zo had het van begin af aan moeten zijn'. |
| 110 |
|
| 111 |
\part{Mechanismen; veranderingen in Artikel1} |
| 112 |
|
| 113 |
In de nu volgende subsecties worden de veranderingen ten opzichte van |
| 114 |
de oude artikelstijl besproken in volgorde van oplopende |
| 115 |
moeilijkheidsgraad van implementatie. De algemene mechanismen worden |
| 116 |
besproken, alsmede hun concrete realisatie in~`Artikel1'. |
| 117 |
|
| 118 |
\section{Trivialiteiten} |
| 119 |
|
| 120 |
In de `article'-stijl staat `raggedbottom' aan voor enkelzijdige |
| 121 |
documenten. Dit moet uit. `Frenchspacing' dient altijd aan te staan. |
| 122 |
|
| 123 |
\subsection{Paginanummers} |
| 124 |
De gebruiker kan met \verb.\pagestyle{STIJL}. een stijl van kop- en |
| 125 |
voetregels opgeven. De `Article' stijl definieert `plain' |
| 126 |
(gecentreerde voetregels), en `headings' en `myheadings' |
| 127 |
(asymmetrische kopregels). Als een gebruiker een stijl specificeert, |
| 128 |
resulteert dat in de aanroep van een commando \verb.\ps@STIJL.. |
| 129 |
|
| 130 |
Omdat ik paginanummers wil hebben die rechts staan voor enkelzijdige |
| 131 |
documenten, en links/rechts voor tweezijdige documenten heb ik het |
| 132 |
commando \verb.\ps@plain., de verstekwaarde, omgebouwd. |
| 133 |
|
| 134 |
\subsection{De samenvatting in `Artikel1'} |
| 135 |
In `Artikel1' heb ik de samenvatting tegen de linker kantlijn aan |
| 136 |
getrokken. Het is nu enkel een groep waarbinnen de korpsgrootte |
| 137 |
`small' gebruikt wordt. |
| 138 |
|
| 139 |
\section{Makkelijke veranderingen: witregels} |
| 140 |
|
| 141 |
De \LaTeX\ artikelstijl wordt gekenmerkt door een overmaat aan |
| 142 |
witregels. Hierin is stevig gesnoeid. |
| 143 |
|
| 144 |
\subsection{Witregels rond koppen} |
| 145 |
|
| 146 |
De `article'-stijl maak zowel het wit boven als onder koppen rekbaar. |
| 147 |
Gevoegd bij het feit dat de `natuurlijke lengte' van dit wit al aan de |
| 148 |
ruime kant is, maakt dit het paginabeeld erg los. Witregels moeten |
| 149 |
kleiner worden, en mogen tussen kop en de eerste regel van de tekst |
| 150 |
niet rekbaar zijn. Verder verdient het aanbeveling de witruimte in |
| 151 |
termen van het regeltransport aan te geven. |
| 152 |
|
| 153 |
\subsubsection{Relevante concepten} |
| 154 |
Het wit onder en boven koppen wordt bepaald door parameters 4~en~5 van |
| 155 |
\verb.\@start.\-\verb.section., hetwelk commando in `art1$x$.sty' |
| 156 |
gebruikt wordt om de sectiekopcommando's te defini"eren. Parameter~4 |
| 157 |
dient (in ons geval) het negatieve van de gewenste skip te |
| 158 |
specificeren. |
| 159 |
|
| 160 |
\newpage |
| 161 |
\subsubsection{Implementatie van de veranderingen} |
| 162 |
De volgende waarden voor de verticale witruimte zijn gebruikt |
| 163 |
\begin{table}[ht] |
| 164 |
\begin{center} |
| 165 |
\begin{tabular}{|l|r|r|} \hline |
| 166 |
\emph{kop} & \emph{wit boven kop}&\emph{wit onder kop}\\ \hline |
| 167 |
section & -2-1+.5 & .5\\ |
| 168 |
subsection & -1-.5+.25 & .25\\ |
| 169 |
subsubsection& -1-.5+.25 & .25\\ \hline |
| 170 |
\end{tabular} |
| 171 |
\end{center} |
| 172 |
\caption{Hoeveelheid vertikaal wit in termen van |
| 173 |
`normalbaselineskip'} |
| 174 |
\end{table} |
| 175 |
(in eerste instantie waren mij hogere waarden gesuggereerd, na |
| 176 |
inspectie bleken deze waarden beter te voldoen). |
| 177 |
|
| 178 |
De hoeveelheid wit boven koppen steekt niet zo nauw. Die eronder wel. |
| 179 |
In het bijzonder is het een merkwaardig idee het wit onder koppen |
| 180 |
rekbaar te hebben. De grootte van dit wit draagt aanzienlijk bij aan |
| 181 |
het ritme van de pagina. |
| 182 |
|
| 183 |
|
| 184 |
Opmerking: Aangezien alle skips in termen van de `baselineskip' |
| 185 |
gegeven worden, kunnen deze definities opgetild worden van het |
| 186 |
optiebestand naar het stijlbestand. |
| 187 |
|
| 188 |
|
| 189 |
\subsection{Witregels rond lijststructuren} |
| 190 |
|
| 191 |
Witregels rond de items van een lijststructuur maken het paginabeeld |
| 192 |
onrustiger, en zijn vaak niet functioneel: een `itemize'-structuur is |
| 193 |
meestal \'e\'en doorlopend betoog waarin witregels ongewenst zijn. Er |
| 194 |
valt iets voor te zeggen rondom `description'-structuren wel witregels |
| 195 |
toe te staan, aangezien de beschrijvende termen in feite een kopje |
| 196 |
vormen. |
| 197 |
|
| 198 |
De eerste tekstregel na een lijststructuur dient niet ingesprongen te |
| 199 |
worden, ongeacht of de gebruiker een regel open gelaten heeft achter |
| 200 |
de lijst (bij voorbeeld om zijn invoer overzichtelijker te maken). |
| 201 |
|
| 202 |
|
| 203 |
\subsubsection{Inventaris van relevante concepten} |
| 204 |
\LaTeX\ bestuurt witregels rond en in lijststructuren met de |
| 205 |
parameters `topsep', `partopsep', `itemsep', `parsep'. |
| 206 |
\begin{figure}[hb] |
| 207 |
\begin{center} |
| 208 |
\begin{tabular}{ll} |
| 209 |
topsep & ruimte boven een lijst\\ |
| 210 |
partopsep & extra als de lijst een nieuwe paragraaf opent\\ |
| 211 |
itemsep & ruimte tussen items\\ |
| 212 |
parsep & ruimte tussen paragrafen.\\ |
| 213 |
\end{tabular} |
| 214 |
\end{center} |
| 215 |
\caption{Parameters in tabel-omgeving} |
| 216 |
\end{figure} |
| 217 |
Deze parameters worden gezet in `art1$x$.sty' in het commando |
| 218 |
\begin{verbatim} |
| 219 |
@list\romannumeral\the\@listdepth |
| 220 |
\end{verbatim} |
| 221 |
hetgeen ge`eval'd wordt in \verb.\@list.. |
| 222 |
|
| 223 |
Spaties na een lijststructuur kunnen onderdrukt worden door |
| 224 |
\verb.\if@ignoretrue. toe te voegen aan `enditemize' |
| 225 |
en~`endenumerate'. Het is nog niet duidelijk of voorkomen kan worden |
| 226 |
dat er ingesprongen wordt als de gebruiker een lege regel ingeeft. |
| 227 |
|
| 228 |
|
| 229 |
\subsubsection{Implementatie van de veranderingen} |
| 230 |
Voor de gebruikte lijststructuren (met mogelijke uitzondering van |
| 231 |
`description') dienen al deze parameters nul te zijn. |
| 232 |
|
| 233 |
Opmerking: als voor de `labelwidth' en de `labelsep' een oplossing in |
| 234 |
termen van fontparameters gevonden wordt, kunnen de `listi' en |
| 235 |
dergelijke commando's opgetild worden van het stijloptiebestand naar |
| 236 |
het stijlbestand zelf. |
| 237 |
|
| 238 |
|
| 239 |
\subsection{Verdere witregels} |
| 240 |
Het wit rond lijststructuren wordt bestuurd door de locale `topsep', |
| 241 |
die we boven nul gemaakt hebben, en door de globale `topsep'. Voor |
| 242 |
een strakke opmaak is het wenselijk die nul te maken, echter hiermee |
| 243 |
verdwijnt ook het wit op een plaats waar dat wel wenselijk is: rond |
| 244 |
`verbatim' delen van het document. De oplossing zou kunnen zijn het |
| 245 |
invoegen van een `topsep' in het \verb.\verbatim. commando. |
| 246 |
|
| 247 |
De witregel tussen voetnoten wordt bestuurd door de `footnotesep'. Ik |
| 248 |
zou niet weten waarom die anders dan nul zou moeten zijn. |
| 249 |
|
| 250 |
|
| 251 |
\section{Ook niet moeilijk: fonts} |
| 252 |
|
| 253 |
Er moet wat met fonts gerommeld worden. Voornamelijk moeten ze |
| 254 |
kleiner, en het cursief moet vervangen worden door wat in Nederlandse |
| 255 |
terminologie `gecursiveerd' heet; wij \TeX ies kennen dit als |
| 256 |
`slanted'. |
| 257 |
|
| 258 |
\subsection{Fonts in sectiekoppen} |
| 259 |
|
| 260 |
De fonts gebruikt in tussenkopjes zijn proefondervindelijk tot stand |
| 261 |
gekomen, en waarschijnlijk nog aan mutatie onderhevig. De |
| 262 |
oorspronkelijk idee"en komen uit de `Sober'-stijl van Nico Poppelier. |
| 263 |
Daarna is het `italic' vervangen door `slanted'. Kwestie van smaak. |
| 264 |
Ik hou niet van de~\mbox{\emph{cmti}}. Verder is het klein kapitalen |
| 265 |
font als `\dots~en hopeloos ouderwets'~\cite{Inge} de laan |
| 266 |
uitgestuurd. |
| 267 |
|
| 268 |
\subsection{Theorems en het `emphasize' font} |
| 269 |
|
| 270 |
Om tekst te beklemtonen gebruikt \LaTeX\ het cursieve font |
| 271 |
\texttt{cmti}. Dit vin' ik niet mooi. Binnen de Nederlandse stijlen |
| 272 |
wordt er dus beklemtoond met \texttt{cmsl}. Ook in de `theorem' |
| 273 |
omgevingen is deze vervanging doorgevoerd. |
| 274 |
|
| 275 |
|
| 276 |
\section{Moeilijke veranderingen: eenheidsinspringing} |
| 277 |
|
| 278 |
Ten einde een strakke paginaopmaak te verkrijgen, verdient het |
| 279 |
aanbeveling het aantal (impliciete) kantlijnen tot een minimum te |
| 280 |
beperken. De radicaalste oplossing voor dit probleem bestaat uit |
| 281 |
|
| 282 |
\begin{enumerate} |
| 283 |
\item alle labels in lijststructuren tegen de linkerkantlijn aan te |
| 284 |
plaatsen (dit is niet zo mooi als er ver ingesprongen wordt), |
| 285 |
\item voetnoten niet te laten inspringen (ingesprongen voetnoten zien |
| 286 |
er alleen goed uit als ze meer dan \'e\'en regel lang zijn), en |
| 287 |
\item een eenheidsinspringing in te voeren voor |
| 288 |
\begin{itemize} |
| 289 |
\item alinea's, |
| 290 |
\item teksten van koppen op alle nivo's, en |
| 291 |
\item de ingesprongen tekst in lijststructuren. |
| 292 |
\end{itemize} |
| 293 |
\end{enumerate} |
| 294 |
Laten we er voorlopig dus vanuit gaan dat er een parameter |
| 295 |
`unitindent' is. De berekening van deze grootheid komt verderop aan de |
| 296 |
orde. |
| 297 |
|
| 298 |
\subsection{Inspring bij lijststructuren} |
| 299 |
|
| 300 |
Labels voor items in een lijst defini"eren gemakkelijk een tweede |
| 301 |
kantlijn. Het kan dus gewenst zijn ze tegen de linkerkantlijn van de |
| 302 |
omringende tekst aan te plaatsen. |
| 303 |
|
| 304 |
\subsubsection{Inventaris van relevante concepten} |
| 305 |
Een lijst op het eerste nivo springt in over `leftmargini'. Het label |
| 306 |
wordt van de tekst gescheiden door `labelsep', en heeft breedte |
| 307 |
`labelwidth', tenzij de natuurlijke breedte groter is. De linkerkant |
| 308 |
van het label staat echter altijd op `labelwidth' plus `labelsep' van |
| 309 |
de ingesprongen kantlijn. De inhoud van het label wordt in de |
| 310 |
omringende box geplaatst door het commando `makelabel'. |
| 311 |
|
| 312 |
Al deze begrippen worden ingevuld in de commando's `list$x$'. |
| 313 |
|
| 314 |
\subsubsection{Implementatie van de veranderingen} |
| 315 |
Het zetten van parameters kan mooi in de `list$x$' commando's |
| 316 |
gebeuren: |
| 317 |
\begin{verbatim} |
| 318 |
\def\@listi{\leftmargin=\unitindent |
| 319 |
\labelsep=\enspace |
| 320 |
\labelwidth=\leftmargin |
| 321 |
\advance\labelwidth by -\labelsep}} |
| 322 |
\end{verbatim} |
| 323 |
Als de `unitindent' door fontparameters bepaald wordt, hoeft deze |
| 324 |
definitie niet meer in het optiebestand te staan, maar kan naar de |
| 325 |
stijldefinitie opgetild worden. |
| 326 |
|
| 327 |
Het veranderen van de definitie van `makelabel' is lastiger: dit moet |
| 328 |
in het tweede argument van `list' gebeuren. We zullen dus `itemize' en |
| 329 |
`enumerate' moeten herdefini"eren met een nieuwe definitie van |
| 330 |
`makelabel'. |
| 331 |
|
| 332 |
\subsubsection{Speciale behandeling eerste nivo} |
| 333 |
|
| 334 |
Omdat de `unitindent' tamelijk groot uitvalt, heb ik ervoor gekozen |
| 335 |
labels op het eerste nivo rechts aan te lijnen (waardoor ze dus in |
| 336 |
bescheiden mate een nieuwe kantlijn definieren), andere labels lijnen |
| 337 |
links. |
| 338 |
|
| 339 |
Dit is ge"implementeerd door in het `commands' argument van |
| 340 |
\verb.\@list. de definitie van `makelabel' afhankelijk te maken van de |
| 341 |
\verb.\@listdepth.. |
| 342 |
|
| 343 |
|
| 344 |
|
| 345 |
\subsection{Inspring bij koppen} |
| 346 |
|
| 347 |
De plaatsing van de tekst van koppen (achter het sectienummer) is in |
| 348 |
\LaTeX\ ogenschijnlijk willekeurig, en draagt hiermee (zeker als twee |
| 349 |
koppen onder elkaar staan) bij tot een onrustig paginabeeld. Dit kan |
| 350 |
aanmerkelijk verbeterd worden door voor het sectienummer en de erop |
| 351 |
volgende spatie een eenheidsbreedte te nemen. |
| 352 |
|
| 353 |
\subsubsection{Inventaris van relevante concepten} |
| 354 |
In het commando \verb.\@sect. wordt een commando \verb.\@svsec. |
| 355 |
ge`edef't dat het sectie nummer afdrukt, gevolgd door |
| 356 |
`1~em'\footnote{Ter herinnering: |
| 357 |
\begin{itemize} |
| 358 |
\item Er zijn 5 nivo's van sectiekoppen: `section', `subsection', |
| 359 |
`subsubsection', `paragraph', en `subparagraph'. |
| 360 |
\item De eerste 3 nivo's zijn genummerd. |
| 361 |
\item De laatste twee nivo's geven een kop die in de tekst is |
| 362 |
ingebed. |
| 363 |
\end{itemize}}\footnote{Aangezien de definitie van 'em' met het |
| 364 |
gebruikte font meeverandert, geeft het gebruik van twee of drie |
| 365 |
koppen onder elkaar een merkwaardig visueel effect.}. |
| 366 |
|
| 367 |
\subsubsection{Implementatie van de veranderingen} |
| 368 |
Er moet een nieuwe versie van \verb.\@sect. komen die een verbeterde |
| 369 |
\verb.\@svsec. bevat: |
| 370 |
\begin{verbatim} |
| 371 |
\edef\@svsec{\hbox to \unitindent |
| 372 |
{\csname the#1\endcsname\hfil}} |
| 373 |
\end{verbatim} |
| 374 |
In plaats van `unitindent' kan als breedte ook een verdere |
| 375 |
parametrisatie met |
| 376 |
\begin{verbatim}\csname #1labelwidth\endcsname |
| 377 |
\end{verbatim} |
| 378 |
gekozen worden. De `unitindent' kan als volgt gegenereerd worden: |
| 379 |
\begin{verbatim} |
| 380 |
\newdimen\unitindent |
| 381 |
{\setbox0\hbox{\normalsize\bf 2.2.2\ } |
| 382 |
\global\unitindent=\wd0} |
| 383 |
\parindent=\unitindent |
| 384 |
\leftmargini=\unitindent |
| 385 |
\end{verbatim} |
| 386 |
|
| 387 |
Dit is helaas nog niet voldoende. Als een gebruiker erg veel van |
| 388 |
secties en subsecties houdt, kunnen de nummers een grotere breedte dan |
| 389 |
die van `2.2.2' krijgen. Daarom wordt het label iedere keer bij een |
| 390 |
nieuw kopje opgemeten, en zonodig wordt de `unitindent' bijgesteld. |
| 391 |
Bij het afsluiten van het document wordt dan de definitieve waarde |
| 392 |
(die misschien de oude is, en misschien veel meer) naar het |
| 393 |
\texttt{.aux}-bestand geschreven. Dat wil zeggen: er wordt een |
| 394 |
toewijzing van die waarde aan de unitindent weggeschreven. |
| 395 |
|
| 396 |
Adders en voetangels te over: hiervoor moet het commando `enddocument' |
| 397 |
herschreven worden. |
| 398 |
|
| 399 |
|
| 400 |
\section{Verdere moeilijke veranderingen: de opmaak van |
| 401 |
lange koppen. Zoals deze dus. Reeds. Antidisestablishmentarianism. |
| 402 |
Hottentottententententoonstelling.} |
| 403 |
|
| 404 |
\LaTeX\ zet koppen als ingesprongen paragrafen. Het is echter niet |
| 405 |
gewoon dat een meerregelige kop zo behandeld wordt: beter is het vrije |
| 406 |
regelval te gebruiken en vooral woordafbreking (zelfs in samengestelde |
| 407 |
woorden) te verbieden. |
| 408 |
|
| 409 |
\subsection{Inventaris van relevante concepten} |
| 410 |
Binnen het commando \verb.\@sect. wordt de kop van de sectie gezet als |
| 411 |
\begin{verbatim} |
| 412 |
{\interlinepenalty\@M #8\par} |
| 413 |
\end{verbatim} |
| 414 |
|
| 415 |
\subsection{Implementatie van de veranderingen} |
| 416 |
Aan de zetcommando's voor de sectiekoppen dient een aanroep van |
| 417 |
`headstyle' toegevoegd te worden, waar |
| 418 |
\begin{verbatim} |
| 419 |
\def\headstyle{\nohyphenation \rightskip=0cm plus 3cm} |
| 420 |
\end{verbatim} |
| 421 |
of zoiets. Het commando `nohyphenation' kan op verschillende manieren |
| 422 |
bereikt worden, ik heb gekozen voor \verb+\hyphenpenalty=10000+, en |
| 423 |
idem zo voor de `exhyphenpenalty'. |
| 424 |
|
| 425 |
\section{Opties} |
| 426 |
|
| 427 |
De stijlen `Artikel1' en `Artikel3' hebben een door de gebruiker te |
| 428 |
kiezen optie. Hiermee kan de gebruiker de opmaak naar eigen |
| 429 |
goeddunken varieren. Misschien dat er nog wel meer van dat soort |
| 430 |
opties komen. |
| 431 |
|
| 432 |
\subsection{Hoe werken opties} |
| 433 |
Een door de gebruiker gespecificeerde stijloptie wordt soms |
| 434 |
gerealiseerd door een commando in het stijlbestand, en soms door een |
| 435 |
in te laden optiebestand. Het mechanisme dat dit bewerkstelligt is |
| 436 |
het volgende. |
| 437 |
|
| 438 |
Ergens bovenin het stijlbestand worden commando's \verb.\ds@OPTION. |
| 439 |
gedefinieerd. Als de gebruiker de betreffende optie meegegeven heeft, |
| 440 |
wordt dit commando uitgevoerd door \verb.\@options., dat ook ergens |
| 441 |
bovenin het stijlbestand staat. Voor die opties waarvoor geen |
| 442 |
\verb.\ds@OPTION. macro gedefinieerd is, wordt na de verwerking van |
| 443 |
het stijlbestand door \LaTeX\ een bestand \verb.OPTION.STY. geladen. |
| 444 |
|
| 445 |
\section{De inhoudsopgave} |
| 446 |
|
| 447 |
\subsection{Beschrijving} |
| 448 |
\subsubsection{Inventaris van kwalen} |
| 449 |
Treebus vindt het zogenaamde `uitpunten' van een inhoudsopgave een |
| 450 |
minder geslaagd idee. Ook over het steeds verder inspringen van kopjes |
| 451 |
in de inhoudsopgave is hij niet te spreken. Laat dit nu precies zijn |
| 452 |
wat \LaTeX\ doet. |
| 453 |
|
| 454 |
Wat mij dan nog stoort zijn de grote verschillen in zetwijze |
| 455 |
van kopjes op verschillende nivo's. |
| 456 |
|
| 457 |
\subsubsection{Remedie} |
| 458 |
|
| 459 |
\paragraph{Kantlijnen} |
| 460 |
Alle nummers worden tegen de linker kantlijn getrokken, en de kopjes |
| 461 |
staan dan (allemaal) op `unitindent' van de linker kantlijn. Dit |
| 462 |
levert geen problemen op omdat er net zoveel nivo's nummering in |
| 463 |
kopjes als in de inhoudsopgave voorkomen. |
| 464 |
|
| 465 |
\paragraph{Fonts} |
| 466 |
Kopjes worden in drie verschillende fonts gezet om de hierarchie uit |
| 467 |
te doen komen. Ik heb gekozen voor `bf', `sl', en `rm' in |
| 468 |
`normalsize'. Er valt over te twisten of dit misschien gewoon de fonts |
| 469 |
van de koppen zelf moeten zijn. |
| 470 |
|
| 471 |
\paragraph{Verdere zetwijze} |
| 472 |
Er wordt vrije regelval gebruikt. Het paginanummer verschijnt direct |
| 473 |
achter het kopje (met een vaste hoeveelheid wit). |
| 474 |
|
| 475 |
\subsection{Implementatie} |
| 476 |
|
| 477 |
Ten eerste is er een commando \verb+\toc@font+ gekomen dat het font |
| 478 |
bepaalt waarmee een kop in de inhoudsopgave gaat verschijnen. Deze |
| 479 |
bepaling gebeurt in \verb+\@sect+, die daartoe verder is aangepast. |
| 480 |
|
| 481 |
Ten tweede is er, als vervanging van \verb+\@dottedtocline+, |
| 482 |
een commando\\ \verb+\@regtocline+ dat de opmaak van de kop regelt. |
| 483 |
De merkwaardige sequentie |
| 484 |
\begin{verbatim} |
| 485 |
\@tempdima=\unitindent |
| 486 |
\end{verbatim} |
| 487 |
zorgt ervoor dat het nummer (dat in \verb+\@sect+ in een `numberline' |
| 488 |
gestopt is) op de goede breedte gezet wordt. |
| 489 |
|
| 490 |
De \verb+\l@TYPE+ commando's (waar `type' is `section' en dergelijke) |
| 491 |
zijn omgezet zodat ze \verb+\@regtocline+ gebruiken. Uitzondering: |
| 492 |
\verb+\l@part+. Daar kom ik nog wel een keer aan toe. |
| 493 |
|
| 494 |
|
| 495 |
|
| 496 |
\part{Veranderingen in Artikel2} |
| 497 |
|
| 498 |
In de documentstijl `Artikel2' is voor veel zaken een geheel andere |
| 499 |
keuze gemaakt dan in~`Artikel1'. Vaak betekende dit dat, gegeven de |
| 500 |
moeite die in `Artikel1' geinvesteerd was, slechts een paar parameters |
| 501 |
veranderd hoefden te worden. In enkele gevallen, echter, moest een |
| 502 |
geheel nieuwe aanpak gevolgd worden. |
| 503 |
|
| 504 |
\section{Variaties} |
| 505 |
|
| 506 |
De beide hier beschreven documentstijlen hebben als voornaamste |
| 507 |
verbetering ten opzichte van `Article' een nadrukkelijk aanwezige |
| 508 |
tweede kantlijn. In `Artikel1' wordt deze kantlijn gebruikt door al |
| 509 |
het eenmaal ingesprongen materiaal. In~`Artikel2' wordt deze kantlijn |
| 510 |
minder radicaal gevolgd: |
| 511 |
\begin{itemize} |
| 512 |
\item`verbatim' omgevingen worden weer gewoon tegen de linkerkantlijn |
| 513 |
geplaatst; |
| 514 |
\item de eerste kantlijn voor lijststructuren bedraagt de helft van de |
| 515 |
paragraafinspinging; en |
| 516 |
\item de labelbreedte van voetnoten is hieraan gelijk gemaakt. |
| 517 |
\end{itemize} |
| 518 |
Alles bij elkaar wordt het gewicht van de pagina verder tegen de |
| 519 |
linkerkantlijn geplaatst. |
| 520 |
|
| 521 |
Van een andere kant bekeken is de tweede kantlijn (zeg dat die door de |
| 522 |
`parindent' bepaald wordt) in de stijl~`Artikel2' juist nadrukkelijker |
| 523 |
aanwezig: |
| 524 |
\begin{itemize} |
| 525 |
\item alle tussenkopjes springen in over de `parindent, en |
| 526 |
\item de eerste regel na een kopje springt ook in. |
| 527 |
\end{itemize} |
| 528 |
|
| 529 |
|
| 530 |
\section{Behandeling van koppen} |
| 531 |
\subsection{Sectie, subsectie, subsubsectie} |
| 532 |
\subsubsection{Elementaria} |
| 533 |
|
| 534 |
Het laten inspringen van koppen gaat door een positieve waarde voor de |
| 535 |
derde parameter van \verb.\@startsection. te specificeren. Door de |
| 536 |
vierde parameter positief te maken springt de eerste regel na de kop |
| 537 |
ook in. |
| 538 |
|
| 539 |
Omdat de tekst van de kopjes nu geen verdere kantlijn definieert hoeft |
| 540 |
er niet zo'n moeite gedaan te worden om die te plaatsen als |
| 541 |
in~`Artikel1'. Ik heb de normale \LaTeX-constructie van een vaste |
| 542 |
`skip' weer in ere hersteld; op drie-tiende `em' deze keer. |
| 543 |
|
| 544 |
\subsubsection{Complicaties} |
| 545 |
|
| 546 |
Om te voorkomen dat bij lange koppen de tekst alsnog een tweede |
| 547 |
kantlijn gaat defini"eren moest de \verb.\@hangfrom. die dit |
| 548 |
bewerkstelligt verwijderd worden. Bij volledig verwijderen, echter, |
| 549 |
zal de tweede regel van de kop tegen de linker kantlijn geplaatst |
| 550 |
worden. Ook niet de bedoeling. |
| 551 |
|
| 552 |
In de aanpak die ik gevolgd heb hangt de tekst nu aan de inspringing; |
| 553 |
het commando \verb.\@svsec. dat het nummer zet is gewoon in de tekst |
| 554 |
geplaatst. |
| 555 |
|
| 556 |
|
| 557 |
\subsection{Part} |
| 558 |
|
| 559 |
Het zou leuk zijn als de eerste regel na een `part'-kop ook insprong. |
| 560 |
Het al dan niet inspringen van deze regel wordt bestuurd door de |
| 561 |
schakelaar \verb.\@ifafterindent. waarop getest wordt in |
| 562 |
\verb.\@afterheading.. Normaal wordt inspringen voorkomen door deze |
| 563 |
schakelaar in `part' op onwaar te zetten. |
| 564 |
|
| 565 |
Het zal de perceptieve lezer duidelijk zijn wat ik gedaan heb om |
| 566 |
inspringen van de eerste regel na een `part' af te dwingen. |
| 567 |
|
| 568 |
\section{De samenvatting} |
| 569 |
|
| 570 |
In `Article' (maar niet in `Artikel1') wordt de samenvatting gezet |
| 571 |
door middel van de `quotation' omgeving. Dit, op zijn beurt, is een |
| 572 |
`list' met slechts een item, in dit geval de tekst van de |
| 573 |
samenvatting. Net als in~`Article' zou ik de samenvatting ingesprongen |
| 574 |
willen zien over de alineainspring. Dit lukt niet meer als de |
| 575 |
samenvatting als een `quotation' gezet wordt, aangezien de |
| 576 |
lijstinspringing (op het eerste nivo) de helft van de |
| 577 |
alineainspringing bedraagt. |
| 578 |
|
| 579 |
Ik heb er derhalve voor gekozen de samenvatting expliciet als een |
| 580 |
lijst te zetten, waarbij in het tweede argument van `list' (het |
| 581 |
argument waarin commando's meegegeven kunnen worden) de `leftmargin' |
| 582 |
op `unitindent' gezet wordt. |
| 583 |
|
| 584 |
\section{De inhoudsopgave} |
| 585 |
|
| 586 |
De inhoudsopgave wordt in `Artikel2' net zo gezet als in~`Artikel1', |
| 587 |
met het verschil dat de sectienummers nu niet links maar rechts |
| 588 |
lijnen. Dit in het kader van het beklemtonen van de tweede kantlijn. |
| 589 |
Hiertoe moest het commando `numberline' uit `LaTeX.tex' overgenomen en |
| 590 |
aangepast worden. |
| 591 |
|
| 592 |
Overigens is de tweede kantlijn in de inhoudsopgave verder naar rechts |
| 593 |
dan in de rest van het document. De inhoudsopgave dient dus liever |
| 594 |
niet op een tekstpagina te beginnen. |
| 595 |
|
| 596 |
Dat de tweede kantlijn verder naar rechts staat betekent overigens dat |
| 597 |
het woord `inhoudsopgave', dat als een sectiekop gezet wordt, |
| 598 |
voorafgegaan moet worden door een `skip' ter breedte van het verschil. |
| 599 |
|
| 600 |
|
| 601 |
|
| 602 |
\part{Veranderingen in Artikel3} |
| 603 |
|
| 604 |
Uitgaande van `Artikel1' was het kinderspel een stijl te maken die net |
| 605 |
zo strak links lijnend oogde, maar die bovendien geen |
| 606 |
alinea\-inspringing heeft en dit compenseert met een `parskip'. |
| 607 |
\begin{itemize} |
| 608 |
\item Er is gekozen voor een `parskip' ter grootte van de helft van de |
| 609 |
`baselineskip'. |
| 610 |
\item De `topsep' in lijststructuren --~de witruimte boven en onder de |
| 611 |
gehele lijst~-- is \emph{minus} de halve `parskip'; netto effect is |
| 612 |
dat hier de helft van de witruimte komt die zich tussen alineas |
| 613 |
bevindt. |
| 614 |
\item De grootte van de `unitindent' kon ongewijzigd blijven, |
| 615 |
aangezien kopjes nog steeds op dezelfde wijze gezet worden. |
| 616 |
\item Het wit onder kopjes is op nul gezet. Dit betekent niet dat er |
| 617 |
geen wit staat, want de `parskip' krijg je hoe dan ook kado. |
| 618 |
\end{itemize} |
| 619 |
Het geheel oogt wel aardig. |
| 620 |
|
| 621 |
\begin{thebibliography}{9} |
| 622 |
|
| 623 |
\bibitem{Inge}Inge Eijkhout, Gesprekken en correspondentie, 1989. |
| 624 |
|
| 625 |
\bibitem{Leslie}Leslie Lamport, \emph{\LaTeX, a document preparation |
| 626 |
system}, Addison-Wesley, 1986. |
| 627 |
|
| 628 |
\bibitem{Miles}John Miles, \emph{Ontwerpen voor Desktop |
| 629 |
Publishing\footnote{De Nederlandse uitgave is goedkoper dan de |
| 630 |
Engelse, maar doet een zware aanslag op je ogen, door het soort |
| 631 |
zetfout dat in \TeX\ onmogelijk zou kunnen voorkomen.}, Alles |
| 632 |
over layout en typografie op de personal computer}, Uitgeverij |
| 633 |
Mingus, Baarn~1988. |
| 634 |
|
| 635 |
\bibitem{Karel}Karel Treebus, \emph{Tekstwijzer, een gids voor het |
| 636 |
grafisch verwerken van tekst}, SDU~uitgeverij, 1988. |
| 637 |
|
| 638 |
\end{thebibliography} |
| 639 |
|
| 640 |
|
| 641 |
\newpage |
| 642 |
\tableofcontents |
| 643 |
\listoftables |
| 644 |
\listoffigures |
| 645 |
|
| 646 |
\end{document} |
| 647 |
|
| 648 |
|
| 649 |
|
| 650 |
|
| 651 |
|
| 652 |
|