% title: Hyphenation patterns for Belarusian % copyright: Copyright (C) 2016 Maksim Salau % notice: This file is part of the hyph-utf8 package. % See http://www.hyphenation.org/tex for more information. % source: https://github.com/hyphenation/hyph-be % language: % name: Belarusian % tag: be % version: 1.01 (October 2016) % authors: % - % name: Maksim Salau % contact: maksim.salau (at) gmail.com % hyphenmins: % typesetting: % left: 2 % right: 2 % licence: % name: MIT % url: https://opensource.org/licenses/MIT % text: > % Permission is hereby granted, free of charge, to any person % obtaining a copy of this software and associated documentation % files (the "Software"), to deal in the Software without % restriction, including without limitation the rights to use, % copy, modify, merge, publish, distribute, sublicense, and/or sell % copies of the Software, and to permit persons to whom the % Software is furnished to do so, subject to the following % conditions: % % The above copyright notice and this permission notice shall be % included in all copies or substantial portions of the Software. % % THE SOFTWARE IS PROVIDED "AS IS", WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, % EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO THE WARRANTIES % OF MERCHANTABILITY, FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE AND % NONINFRINGEMENT. IN NO EVENT SHALL THE AUTHORS OR COPYRIGHT % HOLDERS BE LIABLE FOR ANY CLAIM, DAMAGES OR OTHER LIABILITY, % WHETHER IN AN ACTION OF CONTRACT, TORT OR OTHERWISE, ARISING % FROM, OUT OF OR IN CONNECTION WITH THE SOFTWARE OR THE USE OR % OTHER DEALINGS IN THE SOFTWARE. % changes: % - Version 1.01 <2016/10/03> Added YAML header % - Version 1.00 <2016/09/29> Initial version % texlive: % encoding: t2a % babelname: belarusian % message: Belarusian hyphenation patterns % description: % Belarusian hyphenation patterns in T2A and UTF-8 encodings % ========================================== % % Many thanks to Aleś Bułojčyk and % Sviatlana Liasovich for their work on % Belarusian hyphenation dictionary for OpenOffice. % http://extensions.services.openoffice.org/en/project/dict-be-official % % Створана адпаведна правілаў, зацверджаных законам % ад 23 лiпеня 2008 г. No 420-З % Аб Правiлах беларускай арфаграфii i пунктуацыi % http://academy.edu.by/files/zak_420-3.pdf % % РАЗДЗЕЛ I. АРФАГРАФIЯ % ГЛАВА 8 ПРАВIЛЫ ПЕРАНОСУ % § 41. Правiлы пераносу простых, складаных, складанаскарочаных слоў, % умоўных графiчных скарачэнняў i iншых знакаў % % Based on rules approved by the law No 420-3 dated 23 July 2008 % About Belarusian orthography and punctuation % % % Калі ў слове ёсць злучок, перанос магчымы пасля злучка, % а кожная частка пераносіцца нібыта з'яўляецца асобным словам. % % A word that has a dash can hyphenated after the dash, % both parts of the word are hyphenated as if they are separate words. % % % З аднаго радка на другi слова пераносiцца па складах. % Words are hyphenated by syllables. % % во-ля, тра-ва, за-яц, га-ла-ва, ка-ва-лак, % стра-ка-ты, пра-ве-рыць, пе-ра-кi-нуць. % % % 2. Калi ў сярэдзiне слова памiж галоснымi маецца спалучэнне зычных, то % пераносiцца на наступны радок або ўсё гэта спалучэнне, або любая яго частка. % If there are several consonants between vowels, all of them may be hyphenated % or any part of it as well. % % ся-стра, сяс-тра, сяст-ра % во-стры, вос-тры, вост-ры % пту-шка, птуш-ка % кро-пля, кроп-ля % ма-ста-цтва, мас-тац-тва, мас-тацт-ва; % ра-змова, раз-мова % за-става, зас-тава % ра-скрыць, рас-крыць, раск-рыць % бя-скрыўдна, бяс-крыўдна, бяск-рыўдна % дзя-цi-нства, дзя-цiн-ства, дзя-цiнс-тва, дзя-цiнст-ва % двац-цаць, два-ццаць % калос-се, кало-ссе % сол-лю, со-ллю % памяц-цю, памя-ццю % мыц-ца, мы-цца % паа-бапал, па-абапал % насен-не, насе-нне % % дж % special case % дз % special case % % Пры пераносе нельга пакiдаць або пераносiць на наступны радок адну лiтару, % нават калi яна адпавядае складу. % A single letter can't be left of hyphenated, even if it forms a syllable. % % аса-ка, лi-нiя, ра-дыё, еха-лi, па-коi % % % Пры пераносе нельга разбiваць пераносам спалучэннi лiтар дж i дз, % калi яны абазначаюць адзiн гук [дж], [дз’]: % Combinations дж and дз shouldn't be split if they form a single sound. % % ура-джай, са-джаць, ра-дзi-ма, ха-дзiць % % Пры пераносе нельга аддзяляць ад папярэдняй галоснай лiтары й i ў. % й and ў should not be separated from a preceding vowel. % % сой-ка, бой-кi, май-стар, дай-сцi, зай-мацца, праў-да, слоў-нiк, маў-чаць, % заў-тра, праў-нук % % ** й ды ў ужываюцца выключна пасля галосных, % таму можна забарону пераносу зрабіть агульнай для усіх літар. % ** since й and ў can appear only after a vowel % we can use a more general rule. % % Пры пераносе нельга аддзяляць мяккi знак i апостраф ад папярэдняй зычнай. % ь and ' should not be separated from a preceding consonant. % % буль-ба, прось-ба, вазь-му, бур’-ян, сем’-яў, мыш’-як % % ** Зычная з мяккім знакам ці апострафам з'яўляюцца часткай папярэдняга складу. % ** A consonant and following ь or ' are part of a previous syllable. % % дь % impossible % жь % impossible % рь % impossible % ть % impossible % чь % impossible % шь % impossible % % Зычныя літары не утвараюць склад, таму не пераносяцца, % калі стаяць у пачатку ці канцы слова. % Since consonants do not form syllables, it is not allowed to separate % consonants in the beginning or ending of a word. % % дь % жь % рь % ть % чь % шь % % Часткі слоў якія нельга пераносіць бо яны не з'яўляюцца складам. % Спіс атрыман праверкай слоўніку hunspell праграммай 3-letter-rules.py % % Parts of a word that can't be hyphenated since they don't form a syllable. % The list is generated by 3-letter-rules.py from the hunspell dictionary. % % % Стылістычна лепш не аддзяляць прыстаўку не- ад слова. Інакш, гэта можа % паўплываць на разуменне тексту. % % It is better not to separate prefix не- from a word. % Alternatively this can affect understanding. % % % Перанос пасля некаторых прыставак толькі для слоў пачынаючыхся з зычных. % Калі пасля ідзе галосная, вельмі верагодна што гэта не прыстаўка, % а частка кораня. % % Hyphenation after several prefixes only for following consonants. % If following letter is a vowel, it's very likely that the prefix % is actually a part of the root. % % ад- % .адж % .адз % над- % .на2дж % .на2дз % пад- % .па2дж % .па2дз % перад- % .пера2дж % .пера2дз % аб- % раз- % уз- % ўз- % праз- % ус- % ўс- % рас- % роз- % бяз- % без- % бяс- % бес- % рос- % цераз- % церас- % % Спалучэннi дж i дз можна разбiваць пераносам, калi д адносiцца да прыстаўкi, % а з, ж – да кораня: % дж and дз can be split if д belongs to a prefix % and ж or з to the root of a word. % % пад-жары, ад-жаць, пад-земны, ад-значыць % % % Перанос у словах, якія ўяўляюць сабой % выключэнні з вышэй апісаных правілаў % % Exception from the rules specified above %